Đại biểu Quốc hội- lắng nghe, thấu hiểu và nói

22/11/2011

Kỹ năng truyền đạt thông tin, vấn đề, thông điệp ở đây không phải là kỹ năng của một người thầy giáo, hay một người diễn thuyết mà là người Đại biểu Quốc hội phát biểu trước cuộc họp ở Uỷ Ban, thảo luận ở tổ, gặp gỡ cử tri, hay phát biểu trước diễn đàn Quốc hội, trong một khoảng thời gian ngắn (7phút -10 phút).

Nếu hình dung một cách hình ảnh thì chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của Đại biểu Quốc hội là cái gì đó thể hiện về mặt nội dung, là cái lắng sâu, và rất trừu tượng thì biểu hiện bên ngoài của vị Đại biểu Quốc hội đó là lắng nghe, thấu hiểu và phát ngôn. Có lẽ biểu hiện hành động “nói” là nhiều hơn cả. Đại biểu Quốc hội “nói” khi phát biểu; khi trao đổi; khi thảo luận; khi tranh luận; khi trình bày ý kiến quan điểm; khi góp ý dự thảo luật, khi chất vấn. Như vậy, “nói” là hành động chủ yếu của Đại biểu Quốc hội.

 “Nói” của Đại biểu Quốc hội không phải là giảng dạy; không phải là nói chuyện mà “nói” ở đây là đặt vấn đề, phân tích vấn đề, lập luận để làm sáng tỏ vấn đề. Nếu cách truyền đạt thông tin không tốt, không truyền đạt được, không diễn tả được, không phân tích lý lẽ được, không sắp xếp vấn đề khoa học, dể hiểu, sáng tỏ, rõ ràng thì sự truyền đạt đó không hiệu quả, gây phản cảm, mất uy tín.

Vì vậy để Đại biểu Quốc hội phát huy được vai trò của mình, làm tròn trách nhiệm của mình thì không phải là “nói” lấy được, mà phải tìm cách nói, cách truyền đạt cho thật hiệu quả, nói một cách khác là chúng ta cần kỹ năng truyền đạt thông tin.

 Để có được kỹ năng truyền đạt thông tin thì cần phải xử lý vấn đề gì?

 Người Đại biểu Nhân dân phải tìm ra được vấn đề có tính thời sự hoặc cử tri đang bức xúc, hoặc nền kinh tế đang phải đối mặt. Để tìm được vấn đề, chúng ta có thể thông qua: Tiếp xúc cử tri để nghe ngóng xem xã hội đang có vấn đề gì bức xúc, chắt lọc các ý kiến của cử tri có thể tìm ra được vấn đề đó; Thường xuyên đọc báo, nghe đài, đọc các báo cáo của các Bộ, Ban ngành để xác định vấn đề. Hiện nay báo chí nhiều, thông tin nhiều….không phải vấn đề gì cũng đọc mà chỉ cần điểm báo, điểm mạng…Thấy có vấn đề gì gợn lên (ngay trên tít của bài báo) thì mới đọc sâu, đọc kỹ;  Ghi chép lại rất nhiều luồng thông tin để xác định vấn đề.

Xác định trọng tâm của vấn đề.

Một vấn đề đại biểu tìm ra được ở trên các phương tiện thông tin đại chúng, hoặc qua các báo cáo của Bộ, Ban ngành thì lớn, rộng. Đại biểu cần xác định trọng tâm của vấn đề. Để xác định vấn đề đang bức xúc, thì lại cần phải đọc nhiều, nghe ngóng nhiều xem xã hội đang quan tâm vấn đề gì, vấn đề đó đang gây ra tranh cãi, thảo luận nhiều trên báo chí. Tất cả sự quan tâm đó cũng cần ghi chép lại.

Ghi chép cũng yêu cầu phải ghi những vấn đề chính: Nội dung của vấn đề là gì; Các số liệu và tình hình liên quan đến vấn đề đó?; Các quan điểm của xã hội, của cử tri mong muốn xử lý vấn đề đó như thế nào?; Dự kiến trước những suy nghĩ của cá nhân về vấn đề đó. Có thể những suy nghĩ này mới chỉ là bước đầu, chưa hoàn thiện…. nhưng cũng nên ghi chép lại cho đỡ quên và tiện cho việc tự phân tích hoàn thiện quan điểm của chính mình sau này.

Tìm hiểu đối tượng nghe để có cách truyền đạt phù hợp.

Khi thảo luận ở tổ thì đối tượng nghe có thể dễ gần gũi hơn, thì cách truyền đạt có thể đơn giản hơn, gần gũi hơn, tuy nhiên nội dung của vấn đề vẫn phải đảm bảo hoặc khi trao đổi với các Bộ thì cũng cần có những chuẩn bị kỹ càng, đưa dẫn chứng xác thực và xác đáng. Nói và trình bày ngắn gọn rõ ràng, đi thẳng vào vấn đề.

Khi phát biểu trên hội trường. Đây là phát biểu quan trọng nhất vì được các phương tiện  thông tin đại chúng đưa tin. Vì vậy để phát biểu trên hội trường đạt hiệu quả trong thời gian ngắn thì cần:

- Chuẩn bị sẵn ra giấy nếu Đại biểu không có khả năng nói vo.

- Bài chuẩn bị phải rõ ràng, mang tính chính xác cao, được trình bày ngắn gọn, đi thẳng ngay vào vấn đề. Tránh mở bài đặt vấn đề quá dài làm loãng vấn đề định nói, nhất là khi góp ý cho báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch năm, phương hướng nhiệm vụ phát triển kinh tế, ngân sách cho năm kế hoạch; chất vấn Bộ trưởng; góp ý cho các văn bản luật;

Phải chuẩn bị kỹ, có khi trước hàng chục ngày, bài phát biểu được chữa đi chữa lại nhiều lần, đọc trước xem mất bao nhiêu thời gian để điều chỉnh. Phải chuẩn bị kỹ vì Đại biểu Quốc hội đang phát biểu trước quốc dân đồng bào, trước các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước, trước toàn thể Quốc hội…

Những yếu tố giúp cho kỹ năng truyền đạt tốt:

 Ngoài những việc kể trên, người phát biểu phải tạo cho mình một cách nói năng mềm mỏng, lịch sự, khiêm tốn, nhưng không thiếu “lửa” trong lời nói. Lựa chọn từ ngữ dễ nghe, dễ hiểu, trong sáng, lời nói có tính chất truyền cảm, nhưng không yểu điệu không diễn kịch, không căng thẳng, không chụp mũ. Có thể dùng hình ảnh để minh hoạ trong khi phát biểu tránh quy chụp, kết luận vội vàng, thiếu căn cứ khoa học (không thể chỉ nghe, mà đã kết luận; không thể chỉ dùng thông tin trên báo chí để kết luận…). Để có căn cứ khoa học, trước khi phát biểu cần liên hệ với các Bộ, ngành hoặc Cơ quan quản lý Nhà nước đề nghị cung cấp thông tin để có thông tin chính thống, xác định mục đích chân thực.

Tránh quy chụp và cho rằng ý kiến quan điểm của mình và chỉ có mình là đúng khi chưa có cơ sở để khẳng định.

Tránh sử dụng những ngôn ngữ khó nghe, đao to bua lớn thông qua việc dùng các động từ mạnh, khẳng định, chụp mũ.

Làm tròn trách nhiệm của người Đại biểu Quốc hội là rất khó, rất vất vả mất công sức, những ý kiến phát biểu của đại biểu có thể bị va chạm. Song cần bản lĩnh. Sự va chạm đó sẽ được giải toả khi Đại biểu Quốc hội chỉ nói những điều đúng sự thật và có tình có lý.

TS. Dương Thu Hương

Nguyên Phó Chủ nhiệm UB Kinh tế- Ngân sách

Các tin đã đưa ngày:
Thăm dò ý kiến
Bạn có cho rằng xăng là nguyên nhân gây ra cháy xe không?





Hoạt động của Quốc hội - mang đầy hơi thở của cuộc sống